www.gim10.pl
  GIMNAZJUM NR 10 IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W CHORZOWIE
Piykno mowa

O gwarze śląskiej

Śląska gwara to polska mowa! Zdarza się bardzo często, że nawet osoby, które nie urodziły się na Śląsku, a jedynie dłuższy czas tu mieszkają, ulegają wpływom śląskiej gwary. Przyjmują typową na Śląsku intonację, stosują niektóre gwarowe słowa i zwroty, ale głównie zaczynają charakterystycznie brzmieć ich "pochylone" samogłoski.To gwarowe brzmienie słychać m.in. w wyrazach: grziby, prziszoł, pokrziwa, krziwy... "Mowę śląską - jak tłumaczy często prof. Jan Miodek - należy uznać za jedną z najbardziej archaicznych gwar polskich. Można bez przesady powiedzieć, że jest to najbardziej polska gwara spośród wszystkich polskich gwar i że to uporczywe trzymanie się gwary umożliwiło Ślązakom, mimo ciężkiego położenia, dochowanie swego rodzimego języka. I o tym trzeba pamiętać..." Był jednak czas, zwłaszcza w latach 60., 70. i 80. XX wieku, kiedy Ślązacy wstydzili się swej gwary. Zaczęło sie wtedy mówić, że gwara zamiera. Było to jednak złudzenie. Śląskiej mowy nie było w radiu, telewizji, gazetach, książkach i życiu publicznym, ale była obecna w życiu codziennym. Przełom w tej dziedzinie związany jest z przemianami demokratycznymi w naszym kraju. Po 1989 roku nieskrępowane cenzurą środki masowego przekazu zaczęły szukać inspiracji w kulturze lokalnej. Na Śląsku zaczęto sięgać po teksty gwarowe. Organizowane są także coraz częściej konkursy gawędziarzy i festiwale "śląskiego śpiewania".

Fragment pochodzi z książki Marka Szołtyska "Ilustrowany słownik gwary" Wydawnictwo Śląskie ABC"

Ślązacy o gwarze....

Kliknij na obrazek i przeczytaj...

Aby przeczytać, powiększ obrazek
Copyright 2005-2015 by My, All rights reserved.Hosted by XENIUM